Showing Page:
1/3
7-sinf, algebra.
(3 soatlik bayonnoma)
«__________» -mart, 201___-yil.
Mavzu: Kasrlarni umumiy maxrajga keltirish.
1. Darsning maqsadi: umumiy ko‘paytuvchini qavsdan tashqariga chiqarish, algebraik kasr va
kasrlarni qisqartirish, kasrni umumiy maxrajga keltirish kabi mavzular yuzasidan tushunchalar
hosil qilish, o‘quvchilarning BKM larini shakllantirish, rivojlantirish va mustahkamlash.
2. Darsning usuli: savol-javob, misol va masalalar yechish.
3. Darsning jihozi: DTS ko‘rgazmalari, tarqatma materiallar, kichik testlar.
DARSNING BORISHI:
1. Tashkiliy qism: o‘quvchilar bilan salomlashish, tozalikni tekshirish, davomatni aniqlash,
o‘quvchilarning dars mashg‘ulotlariga ruhiy jihatda tayyorliklarini aniqlash.
2. O‘tilgan mavzuni so‘rab baholash:
Savol: Kasrlarni qisqartirish deb nimaga aytiladi?
Javob: Kasrning surat va maxrajini ularning umumiy ko‘paytuvchisiga bo‘lish kasrni qisqartirish
deyiladi.
Savol: Algebraik kasr deb nimaga aytiladi?
Javob: Surat va maxraji algebraik ifodalar bo‘lgan kasr algebraik kasr deyiladi.
Savol: Kasrning asosiy xossasi nimadan iborat?
Javob: Kasrning surat va maxraji ayni bir xil songa ko‘paytirilsa yoki bo‘linsa, unga teng kasr
hosil bo‘ladi.
3. O‘tilgan mavzuni mustahkamlasi: o‘quvchilar tushunmagan savollar va ularga tushunarsiz
bo‘lgan jumlalar aniq va hayotiy misollar yordamida tushunturilib beriladi.
4. Yangi mavzuning bayoni:
Algebraik kasrlarni umumiy maxrajga keltirish ular maxrajlarining eng kichik umumiy
karralisini topish demakdir. Kasrlarni umumiy maxrajga keltirishda kasrning asosiy xossasidan
foydalaniladi.
Umuman, kasrlarni umumiy maxrajga keltirish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
1) berilgan kasrlarning umumiy maxraji topiladi;
2) har bir kasr uchun qo‘shimcha ko‘paytuvchi topiladi;
3) har bir kasrning surati va maxraji qo‘shimcha ko‘paytuvchiga ko‘paytiriladi;
4) har bir kasr topilgan yangi surat va maxraj bilan yoziladi.












Misol va masalalar yechish:
477-misol. Kasrlarni umumiy maxrajga keltiring:
Yechilishi:
󰇜









; 󰇜












;
󰇜













; 󰇜













;
󰇜















; 󰇜















.
Showing Page:
2/3
479-misol. Kasrlarni umumiy maxrajga keltiring:
Yechilishi:
󰇜







; 󰇜

 









;
󰇜












;
󰇜









 








.
480-misol. Kasrlarni umumiy maxrajga keltiring:
Yechilishi:
󰇜





















;
󰇜
























;
󰇜




















;
󰇜























.
482-misol. Kasrlarni umumiy maxrajga keltiring:
Yechilishi:
󰇜















;
󰇜















󰇛

󰇜




󰇛

󰇜


;
󰇜
















;
󰇜
















.
483-misol. Kasrlarni umumiy maxrajga keltiring:
Yechilishi:
󰇜














󰇛

󰇜



;
󰇜
















󰇛

󰇜

;
󰇜


















󰇛

󰇜



;
󰇜



















󰇛

󰇜


󰇛

󰇜



.
5. O‘tilgan mavzuni mustahkamlash: o‘quvchilar tushunmagan savollarni aniq misollar yordamida
tushuntiraman.
6. O‘tilgan mavzuni so‘rab baholash:
Savol: Kasrlarni qisqartirish deb nimaga aytiladi?
Javob: Kasrning surat va maxrajini ularning umumiy ko‘paytuvchisiga bo‘lish kasrni
qisqartirish deyiladi.
Savol: Ikki son ayirmasining kvadrati nimaga teng?
Showing Page:
3/3
Javob: Ikki son ayirmasining kvadrati birinchi son kvadrati, ayiruv birinchi son bilan ikkinchi
son ko‘paytmasining ikkilangani, qo‘shuv ikkinchi sonning kvadratiga teng.
Savol: Kvadratlar ayirmasi nimaga teng?
Javob: Ikki son kvadratining ayirmasi shu sonlar ayirmasi bilan yig‘indisining ko‘paytmasiga
teng.
Savol: Algebraik kasr deb nimaga aytiladi?
Javob: Surat va maxraji algebraik ifodalar bo‘lgan kasr algebraik kasr deyiladi.
Savol: Kasrning asosiy xossasi nimadan iborat?
Javob: Kasrning surat va maxraji ayni bir xil songa ko‘paytirilsa yoki bo‘linsa, unga teng
kasr hosil bo‘ladi.
Savol: Kasrni umumiy maxrajga keltirish nima?
Javob: Kasrning surat va maxrajini ularning EKUK iga ko‘paytirish umumiy maxrajga
keltirish deyiladi.
7. Uyga vazifa: O‘tilgan mavzuni o‘qib o‘rganish va misollar yechish.
478-misol. Kasrlarni umumiy maxrajga keltiring:
Yechilishi:
󰇜



















;
󰇜
























;
󰇜










; 󰇜














.
481-misol. Kasrlarni umumiy maxrajga keltiring:
Yechilishi:
󰇜










󰇛

󰇜

󰇛

󰇜
󰇛

󰇜
;
󰇜










󰇛

󰇜

󰇛

󰇜
󰇛

󰇜
;
󰇜

󰇛

󰇜







󰇛

󰇜






󰇛

󰇜


󰇛

󰇜
;
󰇜

󰇛

󰇜


󰇛

󰇜




󰇛

󰇜




󰇛

󰇜



󰇛

󰇜



󰇛

󰇜
.
484-misol. Kasrlarni umumiy maxrajga keltiring:
Yechilishi:
󰇜






, 󰇜





,

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜
󰇛

󰇜

󰇛

󰇜



󰇛

󰇜





󰇛

󰇜

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜



󰇛

󰇜
;


󰇛

󰇜


󰇛

󰇜


󰇛

󰇜

󰇛

󰇜
;
󰇜








, 󰇜






,


󰇛

󰇜

󰇛

󰇜



󰇛

󰇜


󰇛

󰇜

󰇛

󰇜
,

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜




󰇛

󰇜

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜


󰇛

󰇜


󰇛

󰇜

󰇛

󰇜
.

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜


󰇛

󰇜

󰇛

󰇜

󰇛

󰇜
.

Unformatted Attachment Preview

Name: Description: ...
User generated content is uploaded by users for the purposes of learning and should be used following Studypool's honor code & terms of service.
Studypool
4.7
Trustpilot
4.5
Sitejabber
4.4